Het coronavirus overheerst de wereld, de media en onze gedachten. De laatste weken is het niet meer weg te denken uit elke conversatie. Wat begon als de ver-van-mijn-bed-show in China is ondertussen uitgegroeid tot een wereldwijde pandemie. Dat veroorzaakt paniek. De laatste weken bleek welke marketinglessen we uit dit verhaal kunnen trekken.

1. Massamedia veroorzaakt massahysterie

Het is de taak van de media om de bevolking te informeren over het coronavirus. Maar de manier waarop ze de afgelopen weken communiceerden, was voor beterschap vatbaar.

De feiten die mij vooral bijbleven van nieuwsberichten?

  • X nieuwe besmettingen vandaag
  • X nieuwe doden
  • Italië in lockdown
  • Woekerprijzen voor handgel en mondmaskers
  • Mensen slaan aan het hamsteren
  • En nog veel meer

Ze focusten zich voornamelijk op negatieve aspecten. Door te berichten over hamsterende consumenten, veroorzaak je enkel meer hamsterende consumenten.

Waar hadden ze echt over moeten communiceren? Het feit dat de ziekte besmettelijk is, maar zelden dodelijk. Of misschien wel het feit dat er in China 56 gevallen per 1.000.000 inwoners zijn?

Wanneer je naar de cijfers kijkt, is het simpel. Het is een besmettelijke ziekte. Maar de kans is relatief klein dat jij er last van zult hebben zolang je de nodige maatregelen volgt. En zelfs als je het krijgt, ben je relatief veilig naargelang je leeftijd:

  • 80+: 14,8% sterft
  • 70+: 8% sterft
  • 60+: 3,6% sterft

2. Vraag & aanbod: it's a thing

De ene slaat al wat sneller in paniek dan de andere. Sommige handelaars gebruikten toen (en nu nog) het spel van vraag en aanbod in hun voordeel.

Eind februari maakte het grootste deel van de Belgische bevolking zich nog geen zorgen over het virus. Het was nog duizenden kilometers ver weg. Toch probeerden velen zich al in te dekken voor een worst case scenario.

Het gevolg daarvan was zichtbaar. De desinfecterende handgels waren haast overal uitverkocht en mondmaskers kon je krijgen voor woekerprijzen. Voor een doosje van 50 mondmaskers kwam je prijzen tegen tot € 200!

Heel dit gebeuren gooide natuurlijk alleen maar olie op het vuur.

3. Instinct overwint emotie & ratio

De consument is een paradox. Langs de ene kant zijn ze kuddedieren. Maar langs de andere kant zijn ze egoïstische beestjes.

De eerste gevallen deden zich voor in België en we merkten langzaam dat ook wij wel eens in quarantaine konden eindigen. Quarantaine betekent zo weinig mogelijk buitenkomen. Het moest maar eens gebeuren dat je zonder voeding of toiletpapier komt te zitten!

Toen begonnen we te hamsteren. Want ons instinct nam over.

Toch waarschuwden de overheid en elke supermarkt ons dat hamsteren nergens voor nodig was:

  • Er was voldoende van alles.
  • Je creëert wachtrijen, die de verspreiding van het virus bevorderen.
  • Je geeft winkelpersoneel geen tijd om rekken aan te vullen.
Hamsterende consumenten in de supermarkt

Maar die berichten van rede volstaan niet om een mens in overlevingsmodus te stoppen. Ons reptielenbrein is in zulke situaties heer en meester over ons.

In volgorde van sterkte  kijken we dus eerst naar instinct, dan naar emotie en dan naar ratio.

4. Hedonisme primeert

Onze westerse samenleving is er een van verwenning. We zijn een luxueuze, hedonistische levensstijl gewend en we willen daar geen afstand van doen.

Op 12 maart kondigde de regering aan dat alle horecazaken de komende weken moesten sluiten. De reactie van sommige mensen en horecazaken viel te betreuren.

De eerste respons van de consument was gemengd. Sommigen stonden volledig achter de genomen maatregelen. Zij beseften dat dit de enige manier was om situaties als in Italië te vermijden. Anderen waren kwaad. Zij vonden dat de regering alles van hen afnam.

De horecazaken aan de andere kant probeerde in te spelen op heel dat gebeuren. Sommige zaken organiseerde ‘lockdown parties’. Een laatste keer gezelligheid tot middernacht.

Hun insteek? Een laatste keer omzet genereren voor ik de omzet van de komende weken misloop.

De consument wou zijn hedonistische levensstijl behouden. De horecazaken hadden winstbejag in gedachten. Wat ze niet beseften is dat ze beter allemaal de maatregelen hadden gevolgd. Als gevolg zijn er mogelijk tientallen extra besmettingen. Wie weet hoe lang de horecazaken daardoor langer moeten sluiten!

5. Events & HR evolueren (eindelijk)

Desperate times call for desperate measures.

Veel events gaan niet door. Zij missen een grote brok omzet. Denk dan aan monsterevents als Tomorrowland Winter of de gamesbeurs E3. Maar ook in eigen land zal er deze lente geen Facts zijn.

Toch zijn er andere events die snel schakelen om toch nog waarde te bieden. Zij schaffen hun fysieke event af en vervangen het simpelweg door een digitale versie aan te bieden met livestreams

Kijk naar het Microsoft Build-event. Normaal zakten er van 19-21 mei duizenden softwareontwikkelaars af naar Seattle om daar die conferentie bij te wonen. Microsoft annuleerde het event, maar herlanceerde het als een digitaal event.

Maar ook op de werkvloer zien we drastische maatregelen. Zij die kunnen, werken nu van thuis uit. En dat is een openbaring, want:

  • meetings vinden nu plaats over telefoongesprekken of via Skype;
  • er is ’s ochtends veel minder verkeer, wat het fileprobleem verzacht;
  • communicatie tussen werknemers verloopt via tools zoals Slack;
  • werknemers ontdekken de kracht van glijdende uren.

Met wat geluk katapulteert het coronavirus events en HR de 21e eeuw in!

6. China in een slecht daglicht

De grote dupe van heel de pandemie is China omwille van 3 redenen.

De eerste reden is simpel. Het coronavirus vond zijn weg naar de mens in een markt waar de Chinezen exotische dieren slachtten en kochten. Waarom? Omdat er zoiets bestaat als ‘Jinbu’: het geloof dat wanneer je bepaalde dieren eet, het lichamelijk voordelige effecten heeft. Een vleermuis zou goed zijn voor je ogen. Maar een vleermuis veroorzaakte ook de SARS-epidemie in 2003.

De slechte hygiëne en de virussen die exotische dieren met zich meebrengen veroorzaakten uiteindelijk de uitbraak van het coronavirus.

De tweede reden is onbegrijpelijk. China trachtte het coronavirus stil te houden. Dat gebeurde ook tijdens de SARS-epidemie. Slecht nieuws verspreiden is niet iets dat Chinezen op prijs stellen. Al millennia lang straffen ze die mensen die het wel doen. Had China sneller ingegrepen, dan hadden we mogelijk de pandemie kunnen indijken.

De derde reden is economisch van aard. Veel bedrijven delokaliseren hun productie naar China. De mankracht is daar goedkoop en de vakbonden onbestaande. Maar nu ligt een groot deel van de Chinese output plat, met voorraadtekorten als gevolg.

Voor die productie geldt wat mij betreft het Pareto-principe. 20% van je fabrieken zorgt voor 80% van de productie. Als die 20% (of meer) in China ligt, dan zit je met een probleem.

Sommige bedrijven zullen hierna wel eens nadenken over hun delokalisering.

7. Het klimaat scoort tijdelijk punten

Doordat het economische leven in grootsteden als Beijing gestopt is, krijgt de plaatselijke lucht letterlijk en figuurlijk wat ademruimte van de constante smog die er anders hangt. Voor het eerst in heel lang kan je nu genieten van blauwe lucht in Beijing.

Wie weet is het een wake-up call voor de plaatselijke instanties om er iets aan te doen, zou je denken. Helaas lijkt me dat een naïeve gedachte. Eens de fabrieken terug openen, gaan ze dubbel zo veel en dubbel zo lang draaien ter compensatie. De blauwe lucht van Beijing zal even snel verdwijnen als ze verscheen.

Coronavirus brengt blauwe lucht naar Beijing
©NASA
Categorieën: Uncategorized

2 reacties

Nick Van Steerteghem · maart 15, 2020 op 11:53 am

Massamedia heeft ons inderdaad meer geïnformeerd met negatieve info, maar het is duidelijker dan dat je het zou verbloemen (desperate times calls for desperate measures indeed). Ze geven ons wel tips mee om de ziekte te voorkomen en voelen de nood om ons op de hoogte te houden. Ook als er acties ondernomen worden, wordt dat getoond, toch bij het VTMNIEUWS.

Ik heb ook gehamstert, maar dat is ook om mijn 91-jarige grootmoeder te kunnen voorzien tijdens deze dagen, voor mocht ik toch ziek worden. Dan kan ik ook gerust wat uitzieken. Maar ik voel mij nog goed, neem mijn temperatuur elke dag en beslis dan of ik naar mijn grootmoeder ga.

    Stefan Kerkhof · maart 15, 2020 op 1:24 pm

    Hey Nick

    Boodschappen doen voor risicogroepen kan ik alleen maar aanmoedigen! Doe zo verder ;-)!

    Gr

    Stefan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *