Woorden zijn je belangrijkste vertegenwoordigers. De manier waarop je ze inzet bepaalt de kracht van jouw teksten. Toch lees je veel teksten die tekortschieten. Dat ligt vaak aan een schrijver die te snel tevreden is.  Maar dat voorkom je gemakkelijk door je teksten te herschrijven.

Waarom moet jij je teksten herschrijven?

Een eerste schrijfsel is een ongeslepen diamant. Het zit vol onzuiverheden en ruwheden die eruit moeten.

Er is niemand die verzamelde feiten zomaar omtovert tot een prachtige tekst.

Stephen King zijn 2e versie is altijd 10% korter dan zijn 1e versie.

Ann Handley spreekt van ‘The Ugly First Draft’ oftewel ‘TUFD’.

William Zinsser beweert dat je de meeste 1e versies kunt halveren.

Je snapt het wel. Probeer niet meteen een meesterwerk neer te zetten. Probeer alle feiten op een rijtje te zetten.

Ann Handley slaat de nagel op de kop in haar bestseller ‘Everybody Writes’:

Recognize that brilliance – or anything close to it – comes on the rewrite. That implies that there is a rewrite, of course. And there should be. As writing teacher Don Murray said, “the draft needs fixing, but first it needs writing.””

Hoe herschrijf je een tekst?

Een tekst herschrijven gaat verder dan spel -en dt-fouten corrigeren.

Het gaat om:

  • Inhoud
  • Sructuur
  • Leesbaarheid

Je begint bij de basis en werkt steeds kleiner. Van de volledige tekst naar aparte woorden.

De belangrijkste stap onderneem je nadat je de eerste versie afwerkt. Stap weg van de tekst en doe iets anders. Kom de dag nadien terug.

Als je net een tekst geschreven hebt, ben je tevreden en trots. Het is die tevredenheid en trots die je in de weg staan om je tekst te herschrijven.

Laat die eerste versie voor wat het is. Kom tot rust.

Eens je later je tekst terugneemt, ben je beter in staat om objectief naar het geheel te kijken.

Maar waar moet je op letten?

Inhoud

Voor je naar structuur en leesbaarheid kijkt, moet je zeker zijn dat je inhoud juist en volledig is.

1: Spreek je doelgroep aan

Een tekst schrijf je voor een doelgroep met een doelstelling in gedachten. Als je je huiswerk doet, weet je welke vragen die doelgroep heeft en welke content die vragen beantwoordt.

Stel jezelf de vraag of je doelgroep zich hierdoor aangesproken voelt en hoe je de tekst interessanter maakt voor hen.

2: Bespreek alles

Onderzoek op voorhand welke vragen je tekst moet beantwoorden met een zoekwoordenonderzoek. Niets is zo lullig als een tekst die niet rendeert door gebrekkige inhoud.

3: Check de betrouwbaarheid van je bronnen

Als je kennis deelt dan moeten de feiten kloppen. Door correcte informatie te verstrekken, versterk je jouw positie als kennisleider.

Check je je bronnen niet? Dan is de kans groot dat je onwaarheden verkondigt. En dat schaadt die positie. Denk maar aan de betrouwbaarheid van Wikipedia…

4: Schrijf duidelijke titels

Titels begeleiden je lezer door je verhaal.

Je hoofdtitel overtuigt hen om te beginnen lezen.

Je subtitels geven hen een duidelijk idee waar het volgende stuk tekst over gaat.

Maak die titels zo duidelijk mogelijk. Zorg ervoor dat een titel exact beschrijft wat iemand gaat lezen.

5: Illustreer je de feiten voldoende

Je maakt je standpunten graag zo krachtig mogelijk. Illustreer ze met:

  • Afbeeldingen
  • Voorbeelden
  • Data
  • Citaten
  • Analogieën

Onlangs schreef ik een blog over handhygiëne. Welke zin is dan het sterkste?

“Natte handen geven veel meer bacteriën door dan droge.”

“Natte handen geven 1.000 keer meer bacteriën door dan droge.”

Veel is vaag. Concrete cijfers zijn duidelijk.

Hoe concreter je de tekst maakt met bovenstaande hulpmiddelen, hoe krachtiger hij is.

Structuur

Je bent nu zeker dat wat je zegt juist en volledig is.

Nu kijk je naar hoe je alles schikt ten opzichte van elkaar. Je creëert een sterke structuur.

6: Schrijf een logisch verhaal

Zorg ervoor dat je lezers een logische flow volgen. Elke brok tekst overtuigt hen om de volgende te lezen.

Neem deze blog als voorbeeld.

  1. Ik overtuig je dat je je teksten moet herschrijven. Ik bespreek het ‘waarom’. Als je niet overtuigd ben van het waarom, dan lees je niet verder.
  2. Ik vertel je dat je een dag moet wachten zodat je een objectieve kijk hebt op het geheel.
  3. Ik geef je tips om je tekst te herschrijven.

Ik ga je niet eerst vertellen hoe je het moet doen om je nadien pas te vertellen dat je een dag moet wachten.

7: Schrijf een intro en een slot

In een intro presenteer je de probleemstelling. In enkele zinnen overtuig je de lezer waarom jouw tekst interessant is om te lezen. Maak dus het verschil in je intro.

In je slot herhaal je je belangrijkste standpunt.

8: Voorzie voldoende rust in je tekst

Ken je van die teksten waar een alinea ergens begint, maar nergens eindigt? Dat wil je vermijden.

Net zoals sporters hebben de lezers hun ogen en hersenen pauzes nodig.

Voorzie:

  • Witruimte. Maak je alinea’s niet te lang. Online zijn alinea’s vaak zelfs korter dan offline.
  • Titels en subtitels. Zorg hier voor een duidelijke hiërarchie. Zo weet je snel welke stukken tekst belangrijker zijn dan andere.
  • Genummerde en ongenummerde lijstjes. Probeer vanaf een opsomming van drie een lijstje te gebruiken.

9: Benadruk je belangrijkste standpunten

Zet je belangrijkste standpunten in het vet. Zo maak je het veel gemakkelijker voor je lezers om je teksten te scannen.

10: Gebruik de juiste call-to-actions

In elke (goede) overtuigende tekst zitten call-to-actions. Denk goed na over de locatie van die call-to-actions en maak ze duidelijk. Stel jezelf de volgende vragen:

  • Heb ik een call-to-action gebruikt?
  • Herhaal ik mijn call-to-action?
  • Staan die call-to-actions op een logische plek in mijn tekst?
  • Is mijn call-to-action duidelijk en eenlijnig?

Leesbaarheid

Je bent nu zeker dat je verhaal volledig en goed gestructureerd is.

Dat is nog maar de helft van het werk. Als je tekst niet leesbaar is, ben je niet veel met je verhaal en je structuur.

In de laatste fase zoom je in op het kleinste aspect van je tekst: paragrafen, zinnen en woorden.

11: Haal spel -en grammaticafouten uit je tekst

Dit spreekt voor zich. Teksten vol fouten schaden je imago.

12: Respecteer je doelgroep

Stel dat je doelgroep bestaat uit volwassenen die geen hoger diploma haalden.

Strooi dan niet met moeilijke woorden.

Gebruik woorden die je doelgroep gebruikt en stap af van vakjargon.

13: Respecteer je tone of voice

Als bedrijf hanteer je een zekere toon in alle communicatie. Het maakt deel uit van je bedrijfsidentiteit.

Fanta schrijft bijvoorbeeld geen overdreven zakelijke teksten naar hun doelgroepen. Hun baseline is ‘Welcome to the fun!’. Zakelijke teksten zijn niet ‘fun’.

14: Schrap overbodige woorden

Je hebt waarschijnlijk verschrikkelijk veel overbodige woorden gebruikt in je eerste versie.

Er zitten veel overbodige woorden in een eerste versie.

Zie je het verschil tussen de 2 zinnen? Ze betekenen exact hetzelfde. Maar de 2e leest vlotter.

Schrap elk woord dat niets toevoegt aan je zin. Je verkort je tekst, waardoor de brokken tekst krimpen.

15: Hak te lange zinnen in 2 of 3

Zinnen van 50 woorden lezen niet vlot. Je start met een idee, maar wijkt zo ver uit dat je de lezer kwijt raakt.

Hou je zinnen kort en to the point. Probeer onder de 15 woorden te blijven.

En zinnen van 1 woord?

Natuurlijk!

16: Zorg voor ritme

Probeer de lengte van je zinnen te variëren. Niemand leest graag teksten waar elke zin uit 5 woorden bestaat.

17: Schrap elke passiefconstructie

Deze hoor je waarschijnlijk regelmatig. Gebruik geen passiefconstructies tenzij je niet anders kunt. Niemand ziet ze graag.

Je onderwerp is de persoon of het object dat een actie onderneemt. Niet de persoon of het object dat de actie ondergaat.

18: Nominaliseer niet

Als je nominaliseert, dan verander je een werkwoord in een zelfstandig naamwoord. Een absolute no go als je een actieve tekst wilt.

Bijvoorbeeld:

Na het schrijven van je tekst, leg je hem een dag opzij.

OF

Nadat je je tekst geschreven hebt, leg je hem een dag opzij.

Een werkwoord is een actie. Een werkwoord wilt zeggen dat iemand iets doet.

Door een werkwoord te gebruiken als zelfstandig naamwoord haal je alle actie uit je zin.

19: Gebruik overgangswoorden

Je tekst bestaat uit verschillende delen die je moet verbinden om de samenhang te bewaren. Gebruik overgangswoorden om de natuurlijke flow van de tekst te behouden.

Heb je niet altijd inspiratie? Hier vind je een lijst van overgangswoorden die je daarbij helpt.

20: Gebruik spreektaal

Het klinkt tegenstrijdig, maar gebruik spreektaal in plaats van schrijftaal.

Je tekst voelt zo niet alleen aan als een gesprek tussen jezelf en de lezer. Je SEO profiteert er mee van dankzij de stijgende populariteit van voice search.

21: Breng je tekst tot leven

‘Zwijg als ik tegen je spreek!’ riep de man.

‘Zwijg als ik tegen je spreek!’ brulde de man.

Roepen is een heel algemeen werkwoord. De context bepaalt de manier waarop je roept.

Maar er zijn veel werkwoorden die gelijk zijn aan roepen. Bulderen, razen, schreeuwen, gillen, tieren, brullen, krijsen, …

Probeer altijd het meest sprekende woord te gebruiken voor je teksten. Het brengt het geheel tot leven.

Wees niet te snel tevreden

Eerste versies zijn allesbehalve perfect. Door rekening te houden met de meest voorkomende fouten herschrijf je je eerste versie tot een vlot leesbare tekst.

Hou steeds in je achterhoofd dat je woorden je belangrijkste vertegenwoordigers zijn. Zij zijn de brug tussen jou en je doelgroep. Hoe beter de architect achter de brug, hoe beter het resultaat.

Categorieën: Uncategorized

2 reacties

Inge · april 22, 2020 op 8:58 pm

Geweldige tips. Ik ben er zeker van dat het proces van herschrijven vaak wordt over geslagen! De minuten tikken gestaag weg!
Bookmarked!

    Stefan Kerkhof · april 23, 2020 op 5:55 am

    Hey Inge

    Geweldig om te horen dat je de tips kon smaken! Made my day ;-)!

    Groetjes

    Stefan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *